Witamina D3 jest jednym z tych składników, których odpowiednia podaż w Polsce ma szczególne znaczenie. Organizm może wytwarzać ją w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego, jednak przez znaczną część roku warunki do skutecznej syntezy skórnej są w naszej szerokości geograficznej ograniczone. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i mięśni, utrzymaniu zdrowych kości i zębów oraz prawidłowym wchłanianiu i wykorzystywaniu wapnia i fosforu. Jej status można ocenić za pomocą badania 25(OH)D.
Dlaczego witamina D3 jest ważna?
Witamina D kojarzona jest przede wszystkim ze zdrowiem kości i nie bez powodu. Uczestniczy w gospodarce wapniowo-fosforanowej, pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi oraz wspiera jego prawidłowe wchłanianie i wykorzystywanie. Jej znaczenie jest jednak szersze, ponieważ pomaga również w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu odpornościowego oraz bierze udział w procesie podziału komórek. Przy poważnym i długotrwałym niedoborze może dochodzić do zaburzeń mineralizacji kości, prowadzących u dzieci do krzywicy, a u dorosłych do osteomalacji. Znaczenie witaminy D dla organizmu szeroko opisuje NIH Office of Dietary Supplements.
Dlaczego niedobór witaminy D jest tak częsty w Polsce?
Jednym z głównych źródeł witaminy D dla organizmu jest jej synteza w skórze pod wpływem promieniowania UVB. Jej efektywność zależy jednak od pory roku, szerokości geograficznej, czasu spędzanego na zewnątrz, powierzchni odsłoniętej skóry i wielu innych czynników. W Polsce przez znaczną część roku warunki do efektywnej syntezy skórnej są ograniczone, a dieta zwykle dostarcza stosunkowo niewielkich ilości witaminy D. Naturalnie znajdziemy ją przede wszystkim w tłustych rybach, żółtkach jaj i niektórych produktach pochodzenia zwierzęcego.
Badanie 25(OH)D. Jak sprawdzić poziom witaminy D?
Do oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D wykorzystuje się stężenie 25-hydroksywitaminy D, czyli 25(OH)D, we krwi. Jest to podstawowy wskaźnik wykorzystywany do oceny jej statusu. Nie należy mylić go z aktywną postacią 1,25(OH)₂D, której stężenie jest ściśle regulowane przez organizm i nie odzwierciedla zapasów witaminy D w taki sam sposób. Różnicę pomiędzy tymi oznaczeniami wyjaśnia NIH w swoim opracowaniu dotyczącym witaminy D.
Jaki wynik 25(OH)D jest prawidłowy?
Interpretacja wyniku zależy od przyjętych wytycznych. Według NIH stężenie poniżej 12 ng/ml wiąże się z niedoborem, zakres od 12 do poniżej 20 ng/ml może oznaczać niewystarczający status, natomiast poziom od 20 ng/ml jest wystarczający dla większości zdrowych osób. Polskie wytyczne przyjmują inne wartości i wskazują zakres 30–50 ng/ml jako optymalny. Pokazuje to, dlaczego wyniku 25(OH)D nie warto interpretować wyłącznie na podstawie przypadkowej tabeli znalezionej w internecie.
Jakie mogą być objawy niedoboru witaminy D?
Niedobór witaminy D może przez długi czas nie powodować charakterystycznych objawów, dlatego trudno rozpoznać go wyłącznie na podstawie samopoczucia. Przy nasilonym i długotrwałym niedoborze mogą pojawić się problemy związane z mineralizacją kości oraz funkcjonowaniem mięśni. U dorosłych ciężki niedobór może prowadzić do osteomalacji, której mogą towarzyszyć bóle kości i osłabienie mięśni. Z tego względu przy wskazaniach do oceny statusu witaminy D badanie 25(OH)D dostarcza znacznie bardziej miarodajnej informacji niż próba rozpoznawania niedoboru na podstawie samych objawów.
Ile witaminy D3 suplementować?
Dawka witaminy D nie musi być identyczna dla każdego. Znaczenie mają wiek, masa ciała, dieta, ekspozycja na słońce, pora roku oraz aktualny status witaminy D. Według aktualnych polskich zaleceń u zdrowych osób dorosłych w wieku 19–65 lat, które nie spełniają zaleceń dotyczących ekspozycji na słońce, rekomendowana jest suplementacja w ilości 1000–2000 IU dziennie przez cały rok, zależnie od masy ciała i podaży witaminy D z dietą. Przy stwierdzonym niedoborze sposób postępowania powinien uwzględniać wynik 25(OH)D i indywidualną sytuację zamiast opierać się wyłącznie na profilaktycznym schemacie suplementacji.
Witamina D3 czy D2?
W suplementach można spotkać witaminę D w postaci D2 oraz D3. Obie formy mogą zwiększać stężenie 25(OH)D, jednak wyniki badań wskazują, że witamina D3 może skuteczniej zwiększać całkowite stężenie 25(OH)D niż D2. Potwierdza to między innymi systematyczny przegląd i metaanaliza badań porównujących obie formy. Cholekalcyferol, czyli witamina D3, jest dlatego powszechnie wykorzystywany w suplementach diety.
Dlaczego HelaBio wykorzystuje witaminę D3?
W produktach HelaBio stosujemy witaminę D3 w postaci cholekalcyferolu. Znajduje się ona w kilku naszych formułach i pozwala uzupełnić codzienną dietę w składnik, którego odpowiednia podaż ma szczególne znaczenie w warunkach ograniczonej ekspozycji na słońce.
Podsumowanie
Witamina D3 jest ważnym elementem codziennej diety, a w Polsce jej odpowiednia podaż zasługuje na szczególną uwagę ze względu na sezonowe ograniczenia syntezy skórnej. Badanie 25(OH)D pozwala ocenić jej status, natomiast sposób suplementacji warto dopasować do wieku, masy ciała, ekspozycji na słońce i indywidualnej sytuacji zamiast kierować się zasadą, że jedna dawka będzie odpowiednia dla każdego.
